To 57. edycja Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych. Ekipa Radiowego Centrum Kultury Ludowej ulokowała się w kazimierskiej synagodze, by nagrać dla Państwa gros z niemal 150 występujących! Jeszcze przed ogłoszeniem wyników Piotr Dorosz zdał relację z drugiego dnia festiwalu i zaprezentował nam kilka kazimierskich perełek. Czy na scenie muzyki tradycyjnej pojawiły się nowe gwiazdy?
Coraz częściej na scenie OFKiŚL możemy spotkać młodych artystów sięgających do korzeni dziedzictwa muzycznego Polski. Właśnie na świeżej krwi polskiego folkloru skupiamy się w audycji.
Jednym z młodych twórców jest Jakub Bukowski – 20-letni cymbalista z Ełku, grający muzykę tradycyjną z regionu swoich przodków.
- Po II wojnie światowej na Warmię i Mazury wyjechało mnóstwo ludzi z terenów Kresowych. W tym Wacław Kułakowski. Był cymbalistą jeszcze przed wojną. Nauczył grać na cymbałach Jakuba Karpuka, który mnie przekazał ten repertuar i technikę – mówił Bukowski.
Młody cymbalista przyznał, że dużą rolę odegrało w jego muzykowaniu odegrało wychowanie Rodzice starali się pielęgnować w nim patriotyczne postawy i pamięć o korzeniach. Krok po kroku całe życie Jakuba Bukowskiego, także to prywatne, ułożyło się wokół kresowych, wileńskich tradycji.
W Wielkopolsce działa Kapela Adama Eichosta (tworzą ją także: Karolina Łochowicz, Hubert Fitke). Eichost gra na koźle, uczy się w Szkole Muzycznej w Zbąszyniu, a jego pierwszym mistrzem był śp. Jan Prządka.
- Pierwszego kozła pożyczył mi właśnie pan Jasiu Prządka. Instrumenty budował jego ojciec – mówił Adam Eichost.
- Kazimierski festiwal to nasz pierwszy występ razem. Zgadaliśmy się, bo jesteśmy z tej samej miejscowości. Hubert gra na klarnecie, ja na skrzypcach. Gramy głównie w Ludowym Ognisku Muzycznym. Adam jest ze Zbąszynia, chodzimy razem do tej samej szkoły.
Kapela Janicki z Borówna koło Wałbrzycha to Górale. Choć pochodzą z Dolnego Śląska, kultywują swoje rodzime tradycje. Jarosław Janik-Harnaś, Adrianna Janik i Karol Janik to kapela rodzinna, grająca muzykę… Skalnego Podhala.
- Nasze ojce po wojnie przywędrowały na te tereny. Na początku to tę góralską tradycję pielęgnowali. Ale później za bardzo im się chyba polepszyło, bo stwierdzili, że nie ma co wracać do biedy i starych czasów, że dobrze się im dzieje na Dolnym Śląsku. Zaczęła się zatracać ta góralska muzyka. W latach 80. XX w. już nie było góralskich kapel. Musieliśmy przywrócić tę tradycję – tłumaczył Jarosław Janik-Harnaś.
Dwa i pół dnia konkursowych prezentacji, przeszło 600 artystów z niemal każdego zakątka Polski! Kto zdobył Basztę - najwyższą nagrodę OFKiŚL?
Kategoria Kapele
Baszta: „Kotelnica” z Olszówki
I nagroda ex aequo: Rodzinna Muzyka Katarzyny Lassak „Helios” z Zakopanego, Muzyka Rodzinna Kubioków z Bilska, Kapela „Cmolaskie Chłopaki” z Kolbuszowej, Kapela Piotra i Pawła ze Stęszewa
II nagroda ex aequo: Kapela Butrynów, Kapela Jeremiego Kowalskiego, Kapela Mirosława Rogali z Wysokiej, Kapela Tobiasza z Mszany Górnej, Kapela z Gniewczyny Łańcuckiej, Kapela Zastawnych z Brzostku, Kapela Spiska z Jurgowa
III nagroda ex aequo: Kapela Krzysztofa Rokicińskiego, Kapela Ludowa Dębińskiego Centrum Kultury, Kapela Kozła Ślubnego Marcina Szczechowiaka, Kapela Rawskich z Kocudzy, Kapela Dudziarska ZPiT „Żeńcy Wielkopolscy”, Wieluńska Kapela Ludowa, Kapela Koźlarska Daniela Molendy, Kapela Dudziarska z Kościana i Jarocina
Kategoria Soliści Instrumentaliści
Baszta: Zdzisław Kwapiński
I nagroda ex aequo: Krzysztof Gocał, Sławomir Niemiec
II nagroda ex aequo: Wiktoria Julia Zielińska z Myszyńca, Jerzy Adamczyk z Chwalimia, Maksymilian Czerwiński ze Szczyrku, Michał Umławski z Woszakowic
III nagroda ex aequo: Maciej Kubasiak z Suchej Beskidzkiej, Janusz Urbaniak z Goszczanowa, Jakub Drabik z Kamienicy, Jakub Bukowski z Ełku, Edward Gola
Kategoria Śpiewacy Soliści
Baszta: Witold Kuczyński
I nagroda ex aequo: Janina Chmiel, Bogusława Drzewiecka, Mirosław Kolasa
II nagroda ex aequo: Aleksandra Wołoszyn, Agata Woźniak, Damian Balcer, Danuta Kaczmarek, Halina Romanowska, Zofia Gajda, Alina Myszak
III nagroda ex aequo: Marta Wojtiuk, Emilia Gryniuk, Helena Stępniak, Joanna Master, Urszula Kalinowska
Kategoria Zespoły Śpiewacze
Baszta: Męski Zespół Śpiewaczy z Bukowej
I nagroda ex aequo: Męski Zespół Śpiewaczy „Majdaniacy”, Zespół Śpiewaczy „Jarzębina” z Zabłocia, Uczelniany Zespół Góralski „Młode Podhale”, Męski Zespół Śpiewaczy „Zacier”, Ludowy Zespół „Pawłowianki”
II nagroda ex aequo: „Na swojską Nutę”, Męska Grupa Śpiewacza „Lubatowianie”, Grupa Śpiewacza „Śwarni”, Zespół Regionalny „Skalnik”
III nagroda ex aequo: ZŚ z Mroczek Małych, ZŚ „Kumowianki”, ZŚ „Kawęczyn”, ZŚ „Nachodne”, ZŚ „Babiczanki”, Zespół „Galicjanki”, Łemkowski ZPiT „Kyczera”
Kategoria Mistrz – Uczeń
Instrumentaliści
I nagroda ex aequo: Andrzej Polak i Jakub Karpiel, Piotr Karpuk i kapela „Maciejka”, Andrzej Budz i Jan Smerczek, Roman Wojciechowski i Zuzanna Gieszcz, Michał Rydzik i Martyna Pigar, Marcin Drabik i Natalia Zadroga, Wojciech Kubasiak i Julia Melle oraz Antonina Piwowarczyk, Krzysztof Butryn i Wiktoria oraz Michał Małkowie, Józef Tomcczyk i Julia Grzelarczyk, Piotr Górecki i Wojciech Ozug
II nagroda: Marcin Szczechowiak i Karol Eichost, Zofia Obst oraz Zuzanna Frączek, Paweł Zawadzki i Jagoda Pawlak oraz Joanna Jóźwiak, Katarzyna Marach i Filip Frąckowiak, Danuta Donaj, Filip Szczerbal oraz Martyna Majorek, Karol Samsel i Piotr Gołaś, Zbigniew Butryn i Paweł Bielak, Zdzisław Marczuk i Zuzanna Chodon
Śpiewacy
I nagroda ex aequo: Bogusława Drzewiecka i uczennice, Sabina Cichoń i „Mali Lubatowianie”, Zofia Myszak i Zespół Dziecięcy z Bukowej, Jadwiga Włodarczyk i Wiktoria Włodarczyk, Andrzej Strama i Daniel Karwaczka, Karolina Demianiuk i „Dołhobrockie Zadułyńce”
II nagroda ex aequo: Anna Szafranowska i Natalia Luty oraz Aleksandra Maksymowicz, Krystyna Choduń i Młode Rozkopaczynianki, Lidia Biały i Sara Winiarska, Alina Myszak i Gabriela Papież, Maria Kościurczyk i Motwiczanki
Nagroda im. prof. Jerzego Bartmińskiego
Jerzy Starzyński z Legnicy
Nagroda specjalna im. prof. Jana Stęszewskiego
Zdzisław Marczuk z Zakalinek
Rozpoczął się 57. Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych. Po raz pierwszy festiwal organizuje Centrum Spotkania Kultur w Lublinie. Choć nie obyło się bez obaw a poprzednie lata przyniosły wiele wątpliwości o przyszłość festiwalu, OFKiŚL ruszył zgodnie z planem.
Rekordowa liczba uczestników tegorocznego Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych
W Kazimierzu o kulisach przygotowań do festiwalu Aleksandra Faryńska rozmawiała z v-ce dyrektorem Centrum Spotkania Kultur ds. Wojewódzkiego Ośrodka Kultury Arturem Sępochem.
- Centrum Spotkania Kultur jest dużym ośrodkiem. Jeśli chodzi o imprezy „wyjazdowe”ma może nieco mniejsze doświadczenie, ale jest za to bardzo biegłe, gdy chodzi o przygotowanie logistyczne – mówił Artur Sępoch, porównując Centrum Spotkania Kultur i, dotychczas organizujący OFKiŚL Wojewódzki Ośrodek Kultury w Lublinie. – Najbardziej obiektywna będzie ocena niedzielnych uczestników. Myślę, że może nam zaszkodzić jedynie pogoda.
Artur Sępoch na własną odpowiedzialność powiększył także listę uczestników. W tym roku jest to niemal 150 wykonawców (w tym zespoły i grupy śpiewacze, co łącznie daje około 650 osób). Jak zaręcza dyrektor, jeśli taka liczba uczestników okaże się możliwa do przesłuchania, w następnych latach nabór będzie równie obszerny.
- To nieprawda, że festiwal przeżywa zastój, stracił na atrakcyjności. Chętnych do Kazimierza jest wiele osób! – podkreślał dyrektor ds. WOK. – Festiwali wokół folkloru jest w Polsce wiele. Ale jeśli chodzi o „rdzeń” konkursowy, Kazimierz jest jedyny! Niejednokrotnie jest inspiracją po tradycyjne wzorce i instrumenty. Chcemy być inspiracją do tego, by ktoś zadał sobie trud sięgnięcia do źródeł.
Mistrz-Uczeń – nadzieja muzyki tradycyjnej
Usłyszeliśmy też głos Andrzeja Budza – muzyka i twórcę instrumentów z Podhala. Na OFKiŚL przyjechał ze swoim uczniem – Janem Smreczkiem. Od lat na kazimierskiej scenie mamy możliwość wysłuchania Mistrzów i Uczniów. To jedna z wdzięczniejszych konkurencji – dająca nadzieję na przyszłość muzyki tradycyjnej i ukazująca młodych adeptów tego gatunku. Odznaczają się oni pasją i wrażliwością, a także szacunkiem do źródeł. Tego dowodem jest właśnie kategoria konkursowa „Mistrz-Uczeń”.
- Jako nauczyciel nie chcę nikogo negować. Ino chce pokazać, jak można lepiej grać i dążyć do perfekcji. By muzyka, folklor były na jak najwyższym poziomie, a ci, którzy grają na instrumentach pasterskich, grali z najwyższej półki – mówił Andrzej Budz.
Kazimierz to więzi i emocje
Przykładem międzyludzkiej zażyłości są członkinie grupy śpiewaczej z Mroczek Małych, zwana także „Dukatami”: Julia Grzelaczyk, Janina Lipińska i Jadwiga Tomczyk. To od lat znające się sąsiadki, które nie spotykają się na próbach w domu kultury, ale pod dachem jednej z uczestniczek.
- Raz, dwa razy w tygodniu tak się spotykamy. Bo świetlicy żadnej nie mamy – mówiła śpiewaczka Jadwiga Tomczyk.
- A już 30 lat razem jesteśmy, śpiewamy, to się już rozumiemy. Jesteśmy jak rodzina. A teraz doszła do nas Julka… – tłumaczy Janina Lipińska.
- … Moja prawnuczka – uzupełnia Jadwiga Tomczyk.
- Kiedyś zobaczyłam jak do dziadków przyjeżdża jedna ze śpiewaczek. Zaczęło mi się podobać, jak śpiewają. Dołączyłam. Potem dziadek zachęcił mnie do grania na skrzypcach. Gram ze słuchu, nie z nut. Tak jak dziadek mi pokaże.
- Tak. A mężowie nasi grają. Mój mąż na bębnie, jak to się mówi: taraban…
- … A mój na skrzypcach – dodaje Jadwiga Tomczyk, żona Józefa Tomczyka.
Tytuł audycji: Kiermasz pod kogutkiem
Prowadził: Piotr Dorosz
Godzina emisji: 5.05
Data emisji: 25.06.2023
57. Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych - znamy werdykt jury! - Jedynka - polskieradio.pl