Skąd się wzięły podobieństwa między literaturą grecką i biblijną?

Data publikacji: 26.11.2024 08:00
Ostatnia aktualizacja: 26.11.2024 08:00
Ten tekst przeczytasz w 2 minuty
Z polskich badań wynika, że  autorzy biblijni inspirowali się tradycją grecką
Z polskich badań wynika, że autorzy biblijni inspirowali się tradycją grecką, Autor - Stock Holm/shutterstock.com
Zadziwiające podobieństwa i zbieżności pewnych wątków narracyjnych w Biblii Hebrajskiej i motywów literatury greckiej są przedmiotem analiz już od kilku dekad. Naukowcy zastanawiają się, w jakim kierunku odbywał się ten kulturowy transfer - czy to Żydzi czerpali od Greków, czy było odwrotnie.

Do tej dyskusji włączyli się polscy historycy, którzy zakończyli właśnie kilkuletni projekt "Żydzi Drugiej Świątyni ‐ między tradycją a światem greckim. Wpływ kultury greckiej na Żydów epoki Drugiej Świątyni oraz jego dynamika". Z ich badań wynika, że to autorzy biblijni inspirowali się tradycją grecką.

- Człowiek tworzy narracje w ograniczonych scenariuszach, dlatego mogą być one podobne, jak w przypadku mitu o stworzeniu świata. Jednak w świecie greckim i w świecie biblijnym mamy wiele bardzo szczegółowych podobieństw, które nie mogą wynikać wyłącznie z podobieństw toposowych - powiedział w audycji "Eureka" prof. Łukasz Niesiołowski-Spano, historyk starożytności z Wydziału Historii UW.

POSŁUCHAJ

26:19

Skąd się wzięły podobieństwa między literaturą grecką i biblijną? (Eureka/Jedynka)

 

Istotą projektu "Żydzi Drugiej Świątyni ‐ między tradycją a światem greckim" było zbadanie, jak dochodziło do przejmowania elementów kultury greckiej przez autorów Biblii, zarówno Starego jak i Nowego Testamentu, oraz tekstów które nie weszły do biblijnego kanonu (czyli apokryfów). Eksperci badali, jakie elementy narracyjne, wątki literackie, formy wyrazu i gatunki literackie inspirowały autorów żydowskich w okresie Drugiej Świątyni (V w p.n.e. - I w. n.e.), i jak te inspiracje zmieniały się w czasie.

Wskazują, kiedy i gdzie mogło dochodzić do kontaktów, które umożliwiały przyjmowanie greckich wzorców oraz w jakim języku odbywała się komunikacja. O czym opowiedział w radiowej Jedynce prof. Niesiołowski-Spano.

Poza tym w audycji:

24 listopada 1974 roku w dolinie rzeki Auasz w okolicach wsi Hadar w Kotlinie Danakilskiej w regionie Afar w Etiopii odkryto szkielet żeńskiego osobnika Australopithecus afarensis. Jego oficjalna nazwa to AL 288-1, ale bardziej znany jest jako Lucy.

Zespół, w którego skład wchodzili: Donald Johanson, Maurice Taieb, Yves Coppens i Tim White, nazwali znalezisko Lucy, w nawiązaniu do piosenki "Lucy in the Sky with Diamonds" zespołu The Beatles, która była przebojem w obozie odkrywców.

Wiek szkieletu - na podstawie zawartości izotopów argonu i potasu - określono na ok. 3,2 mln lat. To 47 z 206 kości istoty dwunożnej, o małym mózgu i dużej twarzy, o wzroście około metra wysokości i wadze 30 kg. Istota ta zmarła w wieku ok. 25 lat, prawdopodobnie przez utonięcie lub upadek.

Więcej w audycji "Eureka" opowiedział prof. Wiesław Więckowski, bioarcheolog z Wydziału Archeologii UW.


Czytaj także:



Tytuł audycji: Eureka

Prowadziła: Katarzyna Kobylecka

Goście: dr hab. Wiesław Więckowski (prof. UW, Wydział Archeologii UW) i prof. Łukasz Niesiołowski-Spano (historyk starożytności z Wydziału Historii UW, kierownik projektu "Żydzi Drugiej Świątyni ‐ między tradycją a światem greckim")

Data emisji: 23.11.2024 r.

Godzina emisji: 19.30

kk

cover
Odtwarzacz jest gotowy. Kliknij aby odtwarzać.